Bebeklerde ek gıdaya geçiş, ebeveynlerin en çok kafasını karıştıran konulardan biridir.
“4 ayda başlanır mı?”, “5 ay erken mi?”, “6 ay geç kalmak olur mu?” gibi sorular çok sık sorulur.
Bu rehberde ek gıdaya ne zaman başlanmalı, hangi ayda hangi besinler uygun, ek gıda başlangıç listesi, ay ay ek gıda tabloları ve pratik tarifler net ve anlaşılır şekilde ele alıyoruz.
Ek Gıdaya Ne Zaman Başlanmalı?
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve çocuk sağlığı uzmanlarının ortak görüşü şudur:
**Bebekler ilk 6 ay yalnızca anne sütü veya formül mama ile beslenmeli,
6. aydan sonra ek gıdaya mutlaka geçilmelidir.**
Ancak ay tek başına yeterli değildir. Bebeğin gelişimsel olarak hazır olması çok önemlidir.
Ek gıdaya hazır olma belirtileri nelerdir?
- Başını dik tutabiliyor olması,
- Oturur pozisyondayken dengede durabilmesi,
- Kaşığa ve yiyeceklere ilgi göstermesi,
- Dil itme refleksinin azalması,
- Yiyeceği ağzında tutup yutabilmesi.
Bu işaretler varsa, çoğu bebek için 6. ay ek gıdaya başlamak ideal zamandır.
Ek Gıda Başlangıç Listesi Nelerdir?
Ek gıdaya geçişte amaç bebeği doyurmak değil, tatlara ve dokulara alıştırmaktır. Bu yüzden ilk günlerde porsiyonlar çok küçük olmalıdır.
İlk başlanabilecek besinler:
- Kabak püresi,
- Havuç püresi,
- Patates püresi,
- Elma püresi,
- Armut püresi,
- Pirinç veya yulaf bazlı püreler.
Dikkat edilmesi gerekenler şunlardır:
- 3 gün kuralı uygulanmalı (her yeni besin 3 gün tek başına),
- Tuz, şeker, bal, baharat eklenmemeli,
- Kızartma ve paketli ürünlerden kaçınılmalı.
4 Ay Ek Gıda Tablosu Nedir?
Öncelikle belirtmek gerekir ki, 4 ay ek gıda için genel olarak önerilmez.
Neden 4 ay erken kabul edilir?
- Sindirim sistemi henüz yeterince olgun değildir,
- Alerji ve sindirim sorunları riski artar,
- Dil itme refleksi genellikle devam eder.
Bu yüzden 4. ayda ek gıda yerine anne sütü veya formül mama ile devam edilmesi önerilir.
5 Ay Ek Gıda Tablosu Nedir?
5. ayda ek gıdaya geçiş rutin olarak önerilmez. Ancak bazı bebeklerde doktor değerlendirmesiyle istisnai olarak başlanabilir.
5 aylık bebekte ek gıda düşünülebilecek durumlar şunlardır:
- Bebek gelişimsel olarak hazırsa,
- Doktor önerisi varsa,
- Baş kontrolü ve yutma refleksi uygunsa başlanabilir.
Bu ayda başlanacaksa da, çok yumuşak sebze püreleri ve günde birkaç kaşıkla sınırlı miktarda olabilir.
6 Ay Ek Gıda Tablosu Nedir?
6. ay, ek gıdaya başlamak için en sık önerilen dönemdir.
6 aylık bebek için uygun besinler
- Sebze püreleri (kabak, havuç, patates),
- Meyve püreleri (elma, armut),
- Pirinç veya yulaf lapası,
- Anne sütü / formül mama (hala ana besin kaynağıdır).
Önemli Bilgilendirme: Bu ayda günde 1 öğün ek gıda yeterlidir.
Ek Gıdaya Geçiş Tarifleri Nelerdir?
Ek gıda tarifleri basit, katkısız ve ev yapımı olmalıdır.
1. Kabak Püresi (6 ay +)
- 1 küçük kabak,
- Az miktar içme suyu,
- Kabak buharda pişirilir, blenderdan geçirilir ve pürüzsüz hale getirilir.
2. Elma Püresi
- 1 küçük elma,
- Kabukları soyulup buharda pişirilir,
- Blenderdan geçirilir.
3. Havuç & Patates Püresi
- 1 küçük havuç,
- 1 küçük patates,
- İyice pişirilip püre haline getirilir. İlk denemelerde tek sebze tercih edilmelidir.
Ek Gıdaya Geçişte Sık Yapılan Hatalar Nelerdir?
- Bebeği zorlamak,
- Porsiyonları büyük tutmak,
- Tuz, şeker veya bal eklemek,
- Hızlı ilerlemek,
- Her bebeği aynı gelişim çizgisine koymak.
Ek gıdaya geçiş süreci her bebek için farklı ilerleyebilir. Bebeğinize en uygun beslenme planını oluşturmak için bir çocuk diyetisyeninden destek almak, süreci çok daha güvenli ve rahat hale getirir.
Dip Not: Sayfa içeriği yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka bir çocuk doktoruna başvurunuz.
